Kinderen veilig stellen voorbij de Nederlandse grens

De missie ‘Ieder kind veilig’ is voor Jeugdbescherming Regio Amsterdam niet aan grenzen gebonden. In een aantal gevallen betekent het zelfs dat die missie landsgrenzen overstijgt. Gezinsmanagers Tobias Baruch en Brenda de Rave maakten in 2017 een bijzondere reis om een ontvoerde Nederlandse jongen veilig terug naar Nederland te brengen. Zij vertellen over het begeleiden van een kind in die situatie, de impact van de reis en de steun van de collega’s in Nederland en vanuit andere betrokken partijen.

In de herfst van 2017 legt De Raad voor de Kinderbescherming een speciaal verzoek neer bij het team Radicalisering van Jeugdbescherming Regio Amsterdam. Bij een Nederlandse ambassade in Afrika heeft zich een zestienjarige jongen met een Nederlandse nationaliteit gemeld. Zijn vader nam hem jaren eerder onder valse voorwendselen uit Nederland mee naar het buitenland. Uiteindelijk weet hij te vluchten naar zijn moeder. De jongen, we noemen hem hier Amir, wordt door zijn vader ernstig bedreigd in zijn veiligheid. Daarom vraagt hij, op aanraden van zijn moeder, om hulp bij de Nederlandse ambassade. Die hulp resulteert in het besluit om Amir naar Nederland te laten halen door de gecertificeerde instelling die de voorlopige voogdij op zich neemt: Jeugdbescherming Regio Amsterdam.

De voorbereiding

Gezinsmanagers en leden van het team Radicalisering Tobias Baruch en Brenda de Rave, pakken het teruggeleidingsverzoek op. Met een team van collega’s maken ze een plan van aanpak, regelen ze de benodigde visa en voogdijpapieren en stellen ze een draaiboek op.
Daarin zijn vaste telefonische overlegmomenten met de collega’s in Nederland opgenomen. Ook wordt er een Whatsapp-groep opgericht.

Twee weken nadat het teruggeleidingsverzoek bij Jeugdbescherming binnen is gekomen, stappen Tobias en Brenda op het vliegtuig naar Afrika.

LAT-TEAM

Het LAT-team (het Landelijk Adviesteam van Terugkerende minderjarigen) onderzoekt of er sprake is van radicalisering.

De reis en terugvlucht naar Nederland

In totaal neemt de reis van Tobias en Brenda drie dagen in beslag. Het wordt een intensieve tijd waarin Tobias en Brenda Amir en zijn moeder ontmoeten, bepalen of Amir in staat is om mee naar Nederland te vliegen en samen met de collega’s in Nederland afwegen of de terugkeer veilig kan verlopen. Bovendien moet er een noodzakelijke uitreisstempel worden geregeld. Dit lukt en de terugkeer verloopt, na een aantal spannende incidenten op het vliegveld, goed.

Eenmaal in Nederland wordt Amir naar een geheime afgesloten instelling gebracht, waar hij onderzocht wordt op trauma’s en hiervoor behandeling krijgt. Ook is gekeken of Amir gedurende zijn verblijf in het buitenland is geradicaliseerd. Dit blijkt niet zo te zijn. Amir staat tot zijn achttiende onder voogdij van Jeugdbescherming en richt zich nu, samen met Tobias, op zijn toekomst in Nederland.

Mooie samenwerking

Terugkijkend op de reis roemen Tobias en Brenda de manier waarop de samenwerking met de andere betrokken partijen is verlopen. Tobias: “Van de medewerkers van de ambassade tot De Raad voor de Kinderbescherming en de KLM en Marechaussee, iedereen heeft zich ontzettend ingezet voor het gezamenlijke doel: Amir veilig stellen.”

Lees hier meer over de reis van Tobias, Brenda en Amir, en hoe het nu met Amir gaat.

IJzersterk duo

Het samenwerken als duo is de twee gezinsmanagers uitstekend bevallen. Door een duidelijke taakverdeling af te spreken, had ieder een eigen focus. Bovendien vulden ze elkaar goed aan. Brenda: “Wij zijn twee tegenpolen, Tobias is de doener en ik ben meer van de voorbereiding en de stappen overzien. Onze samenwerking verliep heel natuurlijk.”

Betrokkenheid

De betrokkenheid van de collega’s van Jeugdbescherming voor, tijdens en na de reis is groot.
Brenda: “Onze bestuursvoorzitter Claire (Vlug red.) heeft bijvoorbeeld een mail naar de ambassade gestuurd. Daarin gaf ze aan dat het een moeilijke overweging was om ons daar naartoe te sturen, maar dat ze erop vertrouwde dat ze bij de ambassade goed voor ons zouden zorgen. Dat je organisatie zo voor jouw veiligheid staat, voelt goed. Ook de telefonische contacten en de Whatsapp-groep hebben we als een enorme steun ervaren.”

Het thuisfront

Tobias en Brenda zeiden allebei volmondig ‘ja’ tegen deze reis en hadden het thuisfront hierin meegenomen. Toch zagen ze achteraf pas de impact van hun onderneming op hun naasten.
Brenda: “Toen ik mijn vriend om 6.00 ’s ochtends een berichtje stuurde dat ik veilig was aangekomen en hij direct reageerde, wist ik dat hij wakker was gebleven en op nieuws van mij zat te wachten. Toen realiseerde ik me pas hoe spannend het voor hem was geweest.”

Nieuwe reis

De ervaringen die Tobias heeft opgedaan, neemt hij binnenkort mee op een volgende reis. Tobias: “Daar kijk ik naar uit. Mijn kracht ligt in het onderhandelen op dit niveau.
Hoewel iedere teruggeleiding van een kind uit het buitenland weer anders is, biedt het draaiboek wat we nu met elkaar hebben gemaakt handvatten waar bij een volgende reis gebruik van kan worden gemaakt.”

Pionieren op radicalisering

Radicalisering is een thema waar in de samenwerking tussen verschillende partijen nog veel gepionierd wordt. Het besef dat het onderwerp om een gezamenlijke focus vraagt, is er wel. In 2018 organiseert Jeugdbescherming een symposium over polarisatie en radicalisering, dan worden ook alle gezinsmanagers getraind op dit onderwerp. Brenda: “Radicalisering komt voor uit een gevoel van isolatie en er niet bij horen. Het kent dus een heel trieste aanleiding. Als ambassadeurs op het gebied van radicalisering en polarisatie willen we hier wat aan doen. Want ieder kind verdient het om erbij te horen en veilig op te groeien.”

Teammanager Jolanda Licht vertelt meer over dit symposium en de Aanpak Radicalisering en Polarisatie van de gemeente Amsterdam waar Jeugdbescherming Regio Amsterdam deel van uitmaakt.

Hier kunt u de inhoud creëren die zal worden gebruikt binnen de module.