FFP: Het draait allemaal om de ‘hoe?’

Zelf heeft trainer Femke Bezuijen zich de gespreksmethodiek Functional Family Parole (FFP) zo eigen gemaakt dat ze hem bijna niet meer ‘uit’ kan zetten. Als FFP-specialist binnen de Akademie draagt ze bij aan het grootste opleidingsproject buitenshuis tot nu toe: het trainen van alle medewerkers van Jeugdbescherming West in Den Haag op de gespreksmethodiek FFP.

In mei 2017 startte de Akademie het trainen van de medewerkers van Jeugdbescherming West in de gespreksmethodiek Functional Family Parole, oftewel FFP.

Femke: “Jeugdbescherming West bevond zich in eenzelfde soort transformatie als Jeugdbescherming Regio Amsterdam in 2012. Ook zij hebben, net zoals wij toen, opnieuw gekeken naar het wat, waarom en wanneer in hun werkwijze. Daarna volgde de vraag: hóe bespreken we met onze gezinnen wat wij vinden dat er moet gebeuren? Op dat moment kwamen wij met onze FFP-training in beeld”.

FFP in het kort

FFP omvat het hele gezin. Het uitgangspunt is zo snel mogelijk met het hele ‘systeem’ in gesprek gaan. Dat systeem bestaat uit de ouders, kinderen, de betrokken hulpverleners en het netwerk rondom het gezin. Met die groep gaat de gezinsmanager op zoek naar de kern van de onveiligheid voor de kinderen in het gezin.

FUNCTIONAL FAMILY PAROLE (FFP)

Deze bewezen effectieve gespreksmethodiek is afgeleid van een behandelmethodiek uit Amerika: Functional Family Therapy.

FFP gaat uit van een basishouding van oprechte interesse, respect en empathie naar je gesprekspart- ner. Het draait vooral om de hoe-vraag. Zoals: hoe ga je met de ander in gesprek? Of: hoe breng je een bepaalde boodschap?

Met behulp van FFP werkt de gezinsmanager intensief met het hele systeem samen om gezinspatronen vast te stellen, oorzaken van problemen met elkaar te bespreken en risicofactoren wat betreft de veiligheid van kinderen met elkaar weg te nemen.

De juiste basishouding

FFP draait om de hoe-vraag. Hoe ga je in gesprek met een gezin? Daarbij draait het om een juiste basishouding bij de gezinsmanager of jeugdbeschermer. Die houding is oprecht nieuwsgierig zijn naar anderen en jezelf respectvol en empathisch opstellen.

Femke: “Het mooie van FFP is dat mensen vaak roepen ‘maar dat doen wij toch allang’. Klopt, FFP is een basishouding die je van iedereen mag verwachten, zeker van mensen die in de jeugdzorg werken. Maar hóe ben je nieuwsgierig?

Hóe stel je je respectvol op? En wat houdt empathisch gedrag precies in? In de training oefenen we met concrete gesprekstechnieken en geven we praktische tools die gezinsmanagers helpen om het echt anders te gaan doen in gesprekken met gezinnen. Daar zijn mensen heel enthousiast over.”

OPZET FFP TRAJECT JEUGDBESCHERMING

Er zijn in totaal 5 FFP-trainingen. De eerste 4 trainingen duren 2 dagen, FFP-training 5 duurt 1 dag.

Femke: “Wij starten altijd met het trainen van een groep van gedragswetenschappers, teammanagers en gespreksbegeleiders (bij Jeugdbescherming Regio Amsterdam bekend als senior gezinsmanagers red.) Dat ‘schaduwteam’ geven wij de eerste training FFP. Aansluitend verzorgen we drie maanden lang wekelijks supervisie in dat team. Daarna gaat dat team de tweede FFP-training in.
Na afloop van die training valt het ‘schaduwteam’ uit elkaar en gaat iedereen terug naar het eigen team waarvan de gezinsmanagers op dat moment beginnen aan hun eerste FFP-training. Zo loopt het schaduwteam altijd één stap voor op de methode. Bij de basisteams schuiven we na de eerste training dertien keer aan bij het basisteamoverleg voor een drie uur durende coaching-on-the-job-sessie. Daarna verzorgen we voor de gespreksleiders nog een jaar lang de supervisie. Dan reflecteren zij onder begeleiding van ons op hun rol als gespreks- leider. Op die manier borgen we de methodiek in ieder stukje van de organisatie.”

Is iedereen nog aangehaakt?

Het veranderproces wat Jeugdbescherming West doormaakt is voor Femke heel herkenbaar.
“Onze manier van werken vind ik inmiddels heel vanzelfsprekend binnen Jeugdbescherming Regio Amsterdam. Nu ik dat veranderproces weer van dichtbij zie, besef ik waar we vandaan komen en wat we echt anders zijn gaan doen. De kunst is om het tempo van de organisatie te volgen. Dat is waar wij als trainers met elkaar op reflecteren. Je wilt samen ergens naartoe, maar moet zorgen dat iedereen aangehaakt blijft, ook bij weerstand. Het mooie is, dan zet ik FFP in om die weerstand te verlagen. Zo blijf ik mijzelf als trainer ontwikkelen. FFP als gespreksmethodiek kan ik voor mijzelf haast niet meer uitzetten. Dat komt omdat je ziet dat het werkt.”

Sneeuwbaleffect

Jeugdbescherming West is qua organisatie iets groter dan Jeugdbescherming Regio Amsterdam. Het FFP project is langzaam groter gegroeid. Dit komt mede door de opzet, die kent een soort sneeuwbaleffect (zie kader).

FFP, altijd in ontwikkeling

Nu de trainingen in Den Haag lopen, focust Femke zich weer meer op het op maat maken en doorontwikkelen van FFP. Femke: “Hoewel er inhoudelijk niets wordt aangepast, merken we dat een training altijd extra afstemming op de opdrachtgever behoeft. Jeugdbescherming West hanteert bijvoorbeeld andere terminologie. Daarnaast werken ze in Den Haag met een jeugdbeschermingstafel, dat is voor hen de start van het eerste contact met gezinnen. In Amsterdam werken we daar in de meeste regio’s niet mee. Zo’n verschil verwerken we in de trainershandleiding.”

FFP durven loslaten

Ook de eigen FFP-training krijgt momenteel een update aan de hand van input uit feedback en recente inzichten door nieuwe onderzoeksuitkomsten. Een voorbeeld is FFP bij vechtscheidingen. Femke: “Steeds meer wetenschappelijk onderzoek toont aan dat mensen elkaar tijdens een vechtscheiding kunnen traumatiseren. Direct met elkaar om tafel willen zitten, triggert dat trauma waardoor je als gezinsmanager niet tot de kern komt. Bij sommige van deze gezinnen moeten we FFP durven loslaten en onderbouwd kiezen voor traumabehandeling om daarna gezinsgericht te kunnen werken en resultaat te behalen. Door de training door te blijven ontwikkelen, houden we FFP continu relevant en blijft het een krachtig instrument in het werken aan ieder kind veilig.”